महासभामा आज नेपालको पालो: जलवायु वित्त र पर्वतीय जोखिमको एजेन्डासहित प्रधानमन्त्री बालेन शाहले सम्बोधन गर्ने

न्युयोर्क (अमेरिका) ८ असोज। संयुक्त राष्ट्रसंघको ८१औँ महासभा (UNGA) अन्तर्गत आज बिहीबारको उच्चस्तरीय सत्रमा नेपालका तर्फबाट सम्माननीय प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह (बालेन) ले विशेष सम्बोधन गर्दै हुनुहुन्छ ।

अमेरिकाको न्युयोर्कस्थित राष्ट्रसंघीय मुख्यालयको मुख्य पोडियमबाट प्रधानमन्त्री शाहले विश्व समुदायसामु नेपालको बलियो र स्पष्ट दृष्टिकोण राख्नुहुनेछ । मंगलबार राति १४ सदस्यीय प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गर्दै अमेरिका प्रस्थान गर्नुभएका प्रधानमन्त्री शाहको यो पहिलो औपचारिक विदेश भ्रमण र राष्ट्रसंघीय सम्बोधन हो ।

सम्बोधनका मुख्य एजेन्डाहरू: जलवायु न्यायदेखि बाढीको क्षतिसम्म

परराष्ट्र मन्त्रालयका अनुसार प्रधानमन्त्री शाहको सम्बोधन मुख्य रूपमा नेपालले भोगिरहेको वातावरणीय संकट र विश्वव्यापी असमानतामा केन्द्रित हुनेछ । उहाँका मुख्य एजेन्डाहरू यस प्रकार छन्:

• जलवायु न्याय (Climate Justice): नेपालको कार्बन उत्सर्जनमा भूमिका शून्यप्रायः भए पनि विश्वका ठूला प्रदूषक देशहरूका कारण नेपालले चुकाउनुपरेको ठूलो मूल्यबारे प्रधानमन्त्रीले कडा आवाज उठाउनुहुनेछ। 'प्रदूषकले क्षतिपूर्ति तिर्नैपर्छ' भन्ने राष्ट्रसंघीय महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसको भनाइलाई समर्थन गर्दै उहाँले नेपालका लागि न्यायको माग गर्नुहुनेछ ।
• हिमाली जोखिम र हिमनदी संकट: तापमान वृद्धिका कारण नेपालका हिमालहरू तीव्र गतिमा पग्लिरहेको र हिमताल विष्फोटको खतरा (GLOF) बढेको विषयलाई उहाँले तथ्याङ्कसहित प्रस्तुत गर्नुहुनेछ ।
• हालैको बाढी र पुनर्निर्माण: नेपालका भोटेकोशी, रसुवा लगायतका क्षेत्रमा आएको विनाशकारी बाढी र त्यसबाट भएको ठूलो मानवीय तथा भौतिक क्षतिपछिको पुनर्निर्माणका लागि अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग र जलवायु वित्त (Climate Finance) मा सहज पहुँचको मुद्दालाई प्रधानमन्त्रीले जोडदार रूपमा उठाउनुहुनेछ ।
• अल्पविकसित देशहरूको आवाज: नेपाल जस्ता भूपरिवेष्ठित र अल्पविकसित मुलुकहरू (LDCs) को दिगो विकास लक्ष्य (SDGs) प्राप्तिमा प्रविधि हस्तान्तरण र वैदेशिक सहायताको अपरिहार्यता बारे उहाँले विश्वको ध्यान खिच्नुहुनेछ ।

राष्ट्रसंघका महासचिव गुटेरेशसँग आजै भेटवार्ता

महासभालाई सम्बोधन गरेलगत्तै प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह र संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसबीच द्विपक्षीय भेटवार्ता हुने तय भएको छ । सो भेटमा महासचिव गुटेरेसले हिजो मात्रै महासभामा नेपालको बाढी र हिमाल पग्लिने संकटबारे व्यक्त गर्नुभएको गम्भीर चासोप्रति प्रधानमन्त्री शाहले धन्यवाद ज्ञापन गर्नुहुनेछ र नेपालका हिमाल बचाउन संयुक्त राष्ट्रसंघको विशेष भूमिकाका लागि आग्रह गर्नुहुनेछ ।

समय अभाव र नेपालको आन्तरिक कार्यव्यस्तताका कारण यसपटक प्रधानमन्त्री शाहले अन्य देशका राष्ट्रप्रमुखहरूसँग साइडलाइन द्विपक्षीय वार्ता नगर्ने परराष्ट्र मन्त्रालयले स्पष्ट पारेको छ।

स्वदेश फिर्ती र कार्यवाहकको जिम्मेवारी

न्युयोर्कमा रहँदा विभिन्न उच्चस्तरीय छलफलहरूमा सहभागी भई प्रधानमन्त्री शाह आगामी असोज १० गते (सेप्टेम्बर २६) काठमाडौँ फर्कनुहुनेछ। उहाँको अनुपस्थितिमा नेपालमा दैनिक कार्यसञ्चालनका लागि अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेलाई कार्यवाहक प्रधानमन्त्रीको जिम्मेवारी दिइएको छ ।

प्रधानमन्त्री शाहको यो सम्बोधनले अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा नेपालको कूटनीतिक गरिमालाई थप उचाइ दिने र जलवायु परिवर्तनका क्षेत्रमा विश्वव्यापी ध्यानाकर्षण गराउन कोशेढुङ्गा साबित हुने अपेक्षा गरिएको छ ।