‘एआईको युगमा नेपालका लागि साझा बाटो खोज्दै’ राष्ट्रिय अभियान सुरु

काठमाडौं । नेपालको राष्ट्रिय हित, सार्वभौमसत्ता र दीर्घकालीन समृद्धिलाई केन्द्रमा राख्दै बृहत् राष्ट्रिय सहमति निर्माण गर्ने उद्देश्यले ‘एआईको युगमा नेपालका लागि साझा बाटो खोज्दै’ शीर्षकको खुला राष्ट्रिय अभियान अघि बढाइएको छ।

नेपालको भौगोलिक यथार्थ, बदलिँदो अन्तर्राष्ट्रिय परिवेश, प्रवासी नेपालीको ज्ञान, सीप तथा अनुभव र कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) लगायतका नयाँ प्रविधिलाई राष्ट्रिय प्राथमिकतासँग जोडेर रचनात्मक बहस अघि बढाउने लक्ष्यसहित अभियान सुरु गरिएको हो।

अभियानले राष्ट्रिय हितका विषयमा विभिन्न क्षेत्रका विचार, अनुभव र दृष्टिकोणलाई एउटै संवादको साझा मञ्चमा ल्याउँदै नेपालको भविष्यका लागि व्यावहारिक विकल्प पहिचान गर्ने उद्देश्य राखेको छ।

अभियानका संयोजक सौरभ राज पन्तले नेपालका राजनीतिक दल, व्यावसायिक तथा प्राज्ञिक क्षेत्र, नागरिक समाज, सामुदायिक संस्था, जेन–जी युवा पुस्ता र प्रवासी नेपालीलगायत सबै सरोकारवालाबीच संवाद र सहकार्य आवश्यक रहेको बताएका छन्।

“नेपालको भविष्यका लागि बृहत् राष्ट्रिय सहमति आवश्यक छ। हाम्रो भौगोलिक यथार्थ, बदलिँदो अन्तर्राष्ट्रिय परिवेश र एआईले ल्याइरहेको परिवर्तनलाई बुझ्दै सबै पक्षलाई साझा संवादमा जोड्नुपर्छ। राष्ट्रिय हितलाई केन्द्रमा राखेर तथ्य, अनुभव र विविध दृष्टिकोणका आधारमा नेपालको साझा बाटो खोज्नु नै यस अभियानको मूल उद्देश्य हो,” संयोजक पन्तले भने।

एआई र प्रविधिलाई राष्ट्रिय विकाससँग जोड्ने लक्ष्य

अभियानले कृत्रिम बुद्धिमत्ता र आधुनिक प्रविधिको उपयोगलाई नेपालको शिक्षा, रोजगारी, सुशासन, सार्वजनिक सेवा तथा समावेशी विकाससँग जोडेर बहस अघि बढाउने जनाएको छ।

विश्वव्यापी रूपमा तीव्र गतिमा विकसित भइरहेको एआई प्रविधिले आर्थिक, सामाजिक तथा प्रशासनिक क्षेत्रमा ल्याउन सक्ने अवसर र चुनौतीलाई सम्बोधन गर्दै नेपालको आवश्यकता र क्षमताअनुसार प्रविधिको उपयोग कसरी गर्न सकिन्छ भन्ने विषयमा समेत अभियानले ध्यान केन्द्रित गर्नेछ।

प्रविधिको विकासलाई केवल आधुनिकताको विषयका रूपमा मात्र नभई उत्पादनशीलता वृद्धि, रोजगारीका नयाँ अवसर सिर्जना, सार्वजनिक सेवामा सुधार र विकासका सम्भावना विस्तार गर्ने माध्यमका रूपमा उपयोग गर्नुपर्ने विषय अभियानको प्राथमिकतामा रहनेछ।

राष्ट्रिय सार्वभौमसत्ता र स्वतन्त्र निर्णय क्षमतामा जोड

अभियानले नेपालको स्वतन्त्र निर्णय क्षमता, राष्ट्रिय स्वाभिमान र दीर्घकालीन हितलाई ध्यानमा राख्दै अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध तथा विकासका प्राथमिकताबारे रचनात्मक बहस अघि बढाउने लक्ष्यसमेत लिएको छ।

नेपालको भौगोलिक अवस्थिति र बदलिँदो विश्वव्यवस्थालाई मध्यनजर गर्दै राष्ट्रिय हितको संरक्षण, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धमा सन्तुलित दृष्टिकोण तथा दीर्घकालीन विकासका लागि उपयुक्त प्राथमिकता निर्धारण गर्ने विषयमा साझा समझदारी निर्माण गर्न अभियानले पहल गर्नेछ।

त्यसैगरी, विदेशमा रहेका नेपालीको ज्ञान, सीप, अनुभव र अन्तर्राष्ट्रिय सञ्जाललाई नेपालको विकाससँग जोड्ने सम्भावनाबारे पनि बहस अघि बढाइनेछ। प्रवासी नेपालीको योगदानलाई राष्ट्रिय विकासको अवसरका रूपमा उपयोग गर्दै देशभित्र उपलब्ध जनशक्ति, स्रोत र सम्भावनाको प्रभावकारी परिचालन गर्नुपर्ने आवश्यकतालाई अभियानले महत्त्व दिनेछ।

सबै राजनीतिक दल र समुदायलाई समेट्ने प्रयास

कुनै एक राजनीतिक दल, क्षेत्र वा समुदायमा सीमित नरहने यस अभियानले नेपालको भौगोलिक, सामाजिक, आर्थिक तथा सांस्कृतिक विविधतालाई सम्मान गर्दै साझा राष्ट्रिय समझदारी निर्माणमा योगदान पुर्‍याउने लक्ष्य राखेको छ।

तथ्यमा आधारित संवाद, फरक विचारप्रति खुलापन र रचनात्मक सहकार्यलाई अभियानको आधार बनाइने जनाइएको छ। राष्ट्रिय महत्त्वका विषयमा फरक धारणा राख्ने पक्षहरूबीच पनि संवादको वातावरण निर्माण गर्दै साझा राष्ट्रिय हितका विषय पहिचान गर्नु अभियानको प्रमुख उद्देश्य रहनेछ।

विशेषगरी युवा पुस्ता, प्राज्ञिक क्षेत्र, निजी क्षेत्र, नागरिक समाज र प्रवासी नेपालीको सहभागितामार्फत राष्ट्रिय बहसलाई फराकिलो बनाउने प्रयास गरिनेछ। यसबाट नेपालको वर्तमान आवश्यकता र भविष्यका चुनौतीलाई समेट्ने साझा दृष्टिकोण विकास गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

संवाद र सहकार्यमार्फत व्यावहारिक विकल्प खोजिने

अभियानले आगामी दिनमा विभिन्न सरोकारवालासँग संवाद, छलफल तथा विचार आदानप्रदानका पहल अघि बढाउने लक्ष्य राखेको छ। यस्ता पहलमार्फत नेपालको दीर्घकालीन राष्ट्रिय हित, प्रविधिमैत्री विकास र साझा भविष्यका लागि व्यावहारिक विकल्प पहिचान गर्ने प्रयास गरिनेछ।

बदलिँदो विश्व परिवेशमा नेपालले आफ्ना प्राथमिकता कसरी निर्धारण गर्ने, नयाँ प्रविधिबाट प्राप्त अवसरलाई कसरी उपयोग गर्ने, राष्ट्रिय सार्वभौमसत्ता र स्वाधीन निर्णय क्षमतालाई कसरी सुदृढ बनाउने तथा विभिन्न क्षेत्रको ज्ञान र अनुभवलाई विकासमा कसरी जोड्ने भन्ने विषय अभियानका महत्त्वपूर्ण बहसका क्षेत्र बन्ने देखिन्छन्।

नेपालको समृद्धि र भविष्यका लागि कुनै एक पक्षको प्रयास मात्र पर्याप्त नहुने भएकाले सबै सरोकारवालाबीच सहकार्य, संवाद र साझा प्रतिबद्धता आवश्यक रहेको अभियानको मूल सन्देश छ।

‘एआईको युगमा नेपालका लागि साझा बाटो खोज्दै’ अभियानले राष्ट्रिय हितलाई केन्द्रमा राखेर तथ्य, प्रविधि, अनुभव र विविध दृष्टिकोणलाई एकीकृत गर्ने प्रयासमार्फत नेपालको दीर्घकालीन विकास तथा साझा भविष्यका लागि रचनात्मक योगदान पुर्‍याउने लक्ष्य लिएको छ।