महानगरदेखि गाउँपालिकासम्म कांग्रेसको नयाँ नेतृत्व चुनिँदै, यस्तो छ पदाधिकारी र समावेशी सदस्यको नयाँ गणित

काठमाडौँ, ७ असोज । नेपाली कांग्रेसको १५औँ केन्द्रीय महाधिवेशनको सांगठनिक प्रक्रियाअन्तर्गत आज बुधबार देशैभरका स्थानीय तहहरूमा पालिका अधिवेशन एकसाथ सुरु भएको छ。 नेपाली कांग्रेस केन्द्रीय निर्वाचन समितिले दिएको जानकारीअनुसार मुलुकका गाउँपालिका, नगरपालिका, उपमहानगरपालिका र महानगरपालिकाहरूमा नयाँ नेतृत्व चयनका लागि मतदान तथा सहमति जुटाउने प्रयासहरू भइरहेका छन्।

यसअघि गत असोज ३ गतेदेखि वडा अधिवेशनहरू प्रारम्भ भई अधिकांश स्थानमा नेतृत्व चयन शान्तिपूर्ण रूपमा सम्पन्न भइसकेको छ। सोही जगमा उभिएर आज पालिका तहमा पार्टीको नयाँ संरचना र पदाधिकारी छान्न अधिवेशन सुरु गरिएको हो।

बाढीपहिरो प्रभावित क्षेत्रको अवस्था: रसुवामा स्थगित

हालैको अविरल वर्षा, बाढी र पहिरोका कारण देशका केही भागमा प्रतिकूल अवस्था सिर्जना भए पनि निर्वाचन समितिले स्थानीय तहमा कार्यतालिकालाई अघि बढाएको छ।

प्राकृतिक विपत्तिबाट निकै प्रभावित बनेका नुवाकोट र धादिङका सबै वडाहरूमा मंगलबार नै वडा अधिवेशन सम्पन्न भइसकेकाले त्यहाँ पनि आज पालिका अधिवेशन हुँदैछ। मधेश प्रदेशका सिरहा, सप्तरी, सर्लाही र पर्साका रोकिएका वडाहरूको विवाद र प्राविधिक समस्या सुल्झाएर अधिवेशन सम्पन्न गरिएको समितिले जनाएको छ।

तर, बाढीपहिरोका कारण ठूलो मानवीय तथा भौतिक क्षति बेहोरेको रसुवा जिल्लामा भने विशेष परिस्थितिलाई ध्यानमा राख्दै केही दिनका लागि अधिवेशन स्थगित गरिएको छ। निर्वाचन समितिका सदस्य सचिव राजु कटुवालका अनुसार रसुवामा अवस्था सामान्य भएपछि मात्रै केही दिनपछि अधिवेशन प्रक्रिया थालिनेछ。

नयाँ वैधानिक व्यवस्था: प्रत्येक पालिकामा ५ पदाधिकारी

नेपाली कांग्रेसको परिमार्जित नयाँ विधान र निर्वाचन निर्देशिकाअनुसार यसपटक पालिका कार्यसमितिहरू निकै शक्तिशाली र समावेशी बनाइँदैछ। आज हुने अधिवेशनबाट प्रत्येक पालिकामा पाँच जना प्रमुख पदाधिकारीहरू प्रत्यक्ष निर्वाचित हुनेछन्:
१,सभापति – १ जना
२, उपसभापति – २ जना (जसमा कम्तीमा एक जना महिला अनिवार्य)
३, सचिव – १ जना
४, सहसचिव – १ जना

कोषाध्यक्ष पदको मनोनयन: कोषाध्यक्ष पदमा भने प्रत्यक्ष निर्वाचन हुने छैन। निर्वाचित भई आउने कार्यसमिति सदस्यहरूमध्येबाट नयाँ बन्ने सभापतिले उपयुक्त व्यक्तिलाई कोषाध्यक्षमा मनोनीत गर्ने वैधानिक प्रावधान राखिएको छ।

पूर्ण समावेशी कार्यसमिति र सदस्यहरूको कोटा

पालिका कार्यसमितिलाई पूर्ण समावेशी स्वरूप दिनका लागि क्लस्टर अनुसारको मत विभाजन गरिएको छ। जसअनुसार प्रत्येक वडाबाट एक महिला र एक खुला सदस्य, युवा क्लस्टरबाट एक महिला र दुई खुला सदस्य, तथा दलित समुदायबाट एक महिला र एक खुला सदस्य निर्वाचित हुने व्यवस्था छ।

यसका अतिरिक्त कार्यसमितिको आकार र भौगोलिक आवश्यकता हेरी प्रत्यक्ष निर्वाचनबाट छुट्न गएका क्लस्टर तथा समुदायलाई समेट्न पछि सदस्यहरू मनोनयन गर्न सकिने विशेष व्यवस्था छ। जसअनुसार गाउँ कार्यसमितिमा ७ जना, नगर कार्यसमितिमा ९ जना, उपमहानगर कार्यसमितिमा ११ जना र महानगर कार्यसमितिमा १३ जना सदस्य पछि सभापतिले मनोनयन गर्न सक्नेछन्।

क्रियाशील सदस्यता र प्राविधिक चुस्तता

पार्टी केन्द्रीय समितिले २०८२ पुस २१ गतेसम्म नवीकरण तथा वितरण गरिएका क्रियाशील सदस्यहरूलाई यस महाधिवेशनमा समेट्ने निर्णय गरेको थियो। देशभरको ठूलो डेटाबेस व्यवस्थापन र पुरानो विवरणमा नयाँ नामहरू अध्यावधिक गर्दा केही स्थानीय तहमा सूची आउन सामान्य ढिलाइ भए पनि यो कुनै राजनीतिक विवाद नभई विशुद्ध प्राविधिक विषय भएको निर्वाचन समितिले स्पष्ट पारेको छ।

केन्द्रीय महाधिवेशनको यात्रा र चुनावी सरगर्मी

आजको पालिका अधिवेशनले स्थानीय तहमा कांग्रेसको सांगठनिक सुदृढीकरण मात्र नभई आगामी केन्द्रीय नेतृत्व चयनको यात्रालाई समेत दिशा निर्देश गर्नेछ। पोखरा महानगरपालिका लगायत देशका प्रमुख नगर र महानगरहरूमा नेतृत्वका लागि गुटगत र प्यानलगत दाबेदारीका कारण चुनावी सरगर्मी निकै बढेको छ।

नयाँ कार्यतालिका अनुसार पालिका अधिवेशन सकिएलगत्तै प्रदेश सभा क्षेत्रीय अधिवेशन, प्रतिनिधि सभा क्षेत्रीय अधिवेशन हुँदै आगामी असोज १६ देखि १९ गतेसम्म काठमाडौँमा १५औँ केन्द्रीय महाधिवेशन सम्पन्न हुनेछ, जसले कांग्रेसको नयाँ केन्द्रीय नेतृत्व चयन गर्नेछ।