इङ्गल्यान्डलाई स्तब्ध पार्दै अर्जेन्टिना लगातार दोस्रोपटक विश्वकपको फाइनलमा, फिफा विश्वकप २०२६ को फाइनल समीकरण पूरा

काठमाडौँ । लियोनेल मेसीको कप्तानीमा रहेको साविक विजेता अर्जेन्टिना फिफा विश्वकप २०२६ को फाइनलमा प्रवेश गरेको छ। उपाधि रक्षाको बलियो अभियानमा रहेको अर्जेन्टिनाले सेमिफाइनलको महाभिडन्तमा परम्परागत प्रतिद्वन्द्वी इङ्गल्यान्डलाई २–१ गोल अन्तरले पाखा लगाउँदै फाइनल यात्रा तय गरेको हो।

काठमाडौं। स्पेन र साविक उपविजेता फ्रान्स तथा साविक विजेता अर्जेन्टिना र इंल्यान्डबीचको रोमाञ्चक सेमिफाइनल भिडन्त सकिएसँगै फिफा विश्वकप २०२६ को फाइनल समीकरण पूरा भएको छ।

आ-आफ्नो सेमिफाइनल खेलमा सानदार जित दर्ता गर्दै स्पेन र अर्जेन्टिनाले स्वर्ण पदक तथा प्रतिष्ठित विश्वकप ट्रफीका लागि उपाधि भिडन्त पक्का गरेका हुन्। संयुक्त राज्य अमेरिकाको एटलान्टास्थित मर्सिडीज-बेन्ज स्टेडियममा भएको खेलमा इंल्यान्डलाई हराउँदै अर्जेन्टिना लगातार दोस्रोपटक विश्वकपको फाइनलमा पुगेको हो, जहाँ उसले यसअघि सन् २०२२ को कतार विश्वकपमा फ्रान्सलाई पेनाल्टी सुटआउटमा पराजित गर्दै उपाधि चुमेको थियो।

जारी विश्वकपको पहिलो सेमिफाइनल खेलमा फ्रान्सलाई २-० को गोल अन्तरले पाखा लगाउँदै स्पेनले पहिलो टिकट काटेको थियो। स्पेनको जितमा मिकेल ओयारजाबालले पेनाल्टीमार्फत पहिलो गोल गर्दै टोलीलाई अग्रता दिलाएका थिए भने पेड्रो पोरोले दोस्रो गोल थप्दै टोलीको जित सुनिश्चित गरे। अर्कोतर्फ, दोस्रो सेमिफाइनलमा इङ्ल्यान्डमाथि २–१ को रोमाञ्चक पुनरागमन जित दर्ता गर्दै साविक विजेता अर्जेन्टिनाले फाइनलमा स्पेनसँगको भेट पक्का गरेको हो।

उच्च दबाबको दोस्रो सेमिफाइनल खेलको पहिलो हाफ गोलरहित बराबरीमा सकिए पनि दोस्रो हाफमा इंल्यान्डले आक्रामक सुरुवात गर्‍यो। खेलको ५५ औं मिनेटमा मोर्गन रोजर्सको उत्कृष्ट क्रसमा युवा फरवार्ड एन्थोनी गोर्डनले गोल गर्दै इंल्यान्डलाई सुरुवाती अग्रता दिलाएका थिए।

एक गोलले पछि परेपछि अर्जेन्टिनाले खेलमा फर्कन निकै संघर्ष गर्नुपर्‍यो। अर्जेन्टिनाका लागि निको गोन्जालेजले गरेको उत्कृष्ट प्रहारलाई इंल्यान्डका गोलकिपर जोर्डन पिकफोर्डले उत्कृट बचाउ गरेर विफल पारिदिएका थिए भने एलेक्सिस म्याक एलिस्टेरका दुईवटा प्रहार दुर्भाग्यवश पोस्टमा ठोकिएर फर्किएका थिए।

सुरुवाती समयमा सोचेअनुरूप आक्रामक बन्न नसकेको अर्जेन्टिनाले खेलको अन्तिम समयतिर भने अविश्वसनीय र उत्कृष्ट पुनरागमन गर्‍यो। टोलीका ३९ वर्षीय अनुभवी कप्तान लियोनल मेसीको कप्तानी र प्रेरणादायी प्रदर्शनमा अर्जेन्टिनाले अन्तिम पाँच मिनेटको अन्तरमा दुई गोल फर्काउन सफल भयो।

खेल निर्धारित ९० मिनेट सकिन पाँच मिनेट मात्र बाँकी छँदा अर्थात् ८५ औं मिनेटमा कप्तान मेसीकै पासमा मिडफिल्डर एन्जो फर्नान्डेजले शक्तिशाली प्रहार गर्दै खेललाई १-१ को रोमाञ्चक बराबरीमा ल्याए।

त्यसपछि निर्धारित समय सकिएर थपिएको इन्जुरी समय (अतिरिक्त समय) मा कप्तान मेसीले दाहिने खुट्टाले मिलाइदिएको सानदार क्रसलाई स्टार स्ट्राइकर लाउटारो मार्टिनेजले गोलमा परिणत गर्दै अर्जेन्टिनालाई २-१ को ऐतिहासिक जित दिलाए।

यस रोमाञ्चक जितसँगै फुटबल इतिहासकै महान् खेलाडी मानिने लियोनल मेसीलाई आफ्नो खेल जीवनमा दोस्रो पटक विश्वकप ट्रफी उचाल्ने सुवर्ण अवसर जुटेको छ। अब हुने फाइनल खेलमा विश्व फुटबलका जीवित लिजेन्ड लियोनल मेसी र स्पेनका उदीयमान युवा स्टार लामिन यमलबीचको भिडन्त हुने भएकाले यस खेललाई विश्वभरका फुटबल प्रेमीहरूले निकै चासो र उत्साहका साथ हेरेका छन्। 

लगातार दोस्रो र समग्रमा आठौँ पटक फाइनलमा अर्जेन्टिना

सन् २०२२ को कतार विश्वकप विजेता अर्जेन्टिना लगातार दोस्रोपटक विश्वकपको फाइनलमा पुग्न सफल भएको छ। यो अर्जेन्टिनाको इतिहासमा समग्रमा आठौँ पटक विश्वकपको फाइनल यात्रा हो। अब अर्जेन्टिनाले उपाधिका लागि दोस्रो सेमिफाइनलको विजेतासँग आगामी आइतबार नेपाली समयअनुसार न्यूयोर्कको मेटलाइफ स्टेडियममा प्रतिस्पर्धा गर्नेछ। ७२ वर्षपछि विश्वकपको सेमिफाइनल पुगेर इतिहास रच्न खोजेको इङ्गल्यान्डको यात्रा भने सेमिफाइनलमै टुङ्गिएको छ।

१.  फाइनल खेलको नेपाली समय र खेल तालिका

विश्वकप २०२६ को महाभिडन्त नेपाली समयअनुसार सोमबार बिहान पर्नेछ । खेल अमेरिकाको न्यु जर्सीस्थित प्रतिष्ठित मेटलाइफ स्टेडियम (न्यु योर्क न्यु जर्सी स्टेडियम) मा आयोजना हुँदैछ ।

• फाइनल खेल (स्पेन विरुद्ध अर्जेन्टिना):
  • मिति: २०८३ साउन ५ गते (सोमबार) / जुलाई २०, २०२६
  • नेपाली समय: बिहान १२:४५ बजे (Midnight 12:45 AM NST) 
• तेस्रो स्थानका लागि खेल (फ्रान्स विरुद्ध इङ्गल्यान्ड):
  • मिति: २०८३ साउन ४ गते (आइतबार) / जुलाई १९, २०२६ 
  • नेपाली समय: बिहान २:४५ बजे (Early Morning 2:45 AM NST) 

२. 👟 लियोनेल मेसीको गोल्डेन बुट रेसको पछिल्लो अवस्था

३९ वर्षको उमेरमा पनि सानदार लयमा रहेका अर्जेन्टिनी कप्तान लियोनेल मेसी विश्वकप २०२६ को गोल्डेन बुट (शीर्ष गोलकर्ता) दौडको शीर्ष स्थानमा उक्लिएका छन् । इङ्गल्यान्ड विरुद्धको सेमिफाइनल खेलमा दुवै गोलका लागि असिस्ट (पास) प्रदान गरेपछि मेसीले फ्रान्सका किलियन एम्बाप्पेलाई टाइब्रेकरमा पछि पारेका हुन् ।

📊 फिफा विश्वकप २०२६: शीर्ष गोलकर्ताको सूची

३. गोल्डेन बुटको कानुनी गणित: मेसी कसरी अगाडि?

फिफाको नियमअनुसार यदि दुई वा दुईभन्दा बढी खेलाडीको गोल सङ्ख्या बराबर भयो भने सबैभन्दा बढी असिस्ट (गोल गर्न पास दिने) खेलाडीले गोल्डेन बुट पुरस्कार जित्छ ।

• मेसी र एम्बाप्पे दुवैको समान ८ गोल भए पनि मेसीको ४ असिस्ट र एम्बाप्पेको ३ असिस्ट भएकाले मेसी हाल शीर्ष स्थानमा सुरक्षित छन्।
• यदि फाइनल र तेस्रो स्थानको खेलपछि पनि दुवैको गोल र असिस्ट बराबर रह्यो भने, मैदानमा कम मिनेट बिताएको (Goals-per-minute ratio) खेलाडीले यो पुरस्कार पाउनेछ ।

मेसीले आफ्नो खेल जीवनमा अहिलेसम्म विश्वकपको गोल्डेन बुट जित्न सकेका छैनन् । आगामी सोमबार स्पेन विरुद्धको फाइनल खेल मेसीका लागि यो ऐतिहासिक उपाधि र गोल्डेन बुट दुवै आफ्नो नाममा लेख्ने सुनौलो अवसर हुनेछ ।

१. अर्जेन्टिना र स्पेनबीचको हेड-टु-हेड रेकर्ड: 'डेड इभन'

अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल र मैत्रीपूर्ण खेलहरूको इतिहास हेर्दा यी दुई टोलीबीचको प्रतिस्पर्धा सधैँ कडा र रोचक हुने गरेको छ । फिफा विश्वकप २०२६ को यो फाइनल भिडन्तले यी दुई देशबीचको सर्वकालीन रेकर्डको बराबरीलाई समेत तोड्नेछ ।

• कुल खेलिएका म्याच: १४ खेल 
• अर्जेन्टिनाको जित: ६ खेल 
• स्पेनको जित: ६ खेल 
• बराबरी (Draw): २ खेल 

रोचक तथ्य: फिफा विश्वकपको इतिहासमा अर्जेन्टिना र स्पेनले हालसम्म एकपटक मात्रै (सन् १९६६ को विश्वकप समूह चरणमा) प्रतिस्पर्धा गरेका थिए, जसमा अर्जेन्टिना २–१ गोल अन्तरले विजयी भएको थियो । त्यसयताका अन्य सबै १३ भिडन्तहरू मैत्रीपूर्ण खेल (International Friendlies) मा मात्र सिमित छन् । पछिल्लो पटक सन् २०१८ को मैत्रीपूर्ण खेलमा स्पेनले अर्जेन्टिनालाई ६–१ को भारी अन्तरले पराजित गरेको थियो ।

२.  विजेताले पाउने पुरस्कार रकम (FIFA World Cup 2026 Prize Money)

फिफाले यसपटक विश्वकप २०२६ का लागि कुल ८७१ मिलियन अमेरिकी डलर (Record $871M) को कुल पुरस्कार कोष स्वीकृत गरेको छ, जुन विश्वकप इतिहासकै सबैभन्दा धेरै हो । यसपटक विजेता र उपविजेताले पाउने रकम यस प्रकार छ :

🏆 फाइनल र सेमिफाइनलका आधारमा पुरस्कार वितरण:

• 🥇 विश्वविजेता (Champions): ५० मिलियन अमेरिकी डलर (करिब ६ अर्ब ६५ करोड नेपाली रुपैयाँ) 
  (नोट: छनोट चरण र बन्दोबस्ती/तयारी खर्च (Preparation Fee) को २.५ मिलियन डलर समेत जोड्दा विजेता टोलीको कुल आम्दानी ६३.५ मिलियन डलर नाघ्नेछ ।
• 🥈 उपविजेता (Runners-up): ३३ मिलियन अमेरिकी डलर (करिब ४ अर्ब ३९ करोड नेपाली रुपैयाँ) 
• 🥉 तेस्रो स्थान (3rd Place - फ्रान्स वा इङ्गल्यान्ड): २९ मिलियन अमेरिकी डलर 
• 🏅 चौथो स्थान (4th Place - फ्रान्स वा इङ्गल्यान्ड): २७ मिलियन अमेरिकी डलर 

३. विगतका विश्वकपसँग तुलना: विजेताको कमाइ कति बढ्यो?

सन् २०२२ को कतार विश्वकपको तुलनामा यसपटक फिफाले पुरस्कार रकममा ठूलो वृद्धि गरेको छ । विगतका विजेताहरूले पाएको पुरस्कार राशीको सूची निम्न छ 

• २००२ (ब्राजिल): ९ मिलियन डलर 
• २०१० (स्पेन): ३० मिलियन डलर 
• २०१८ (फ्रान्स): ३८ मिलियन डलर 
• २०२२ (अर्जेन्टिना): ४२ मिलियन डलर 
• २०२६ (स्पेन वा अर्जेन्टिना): ५० मिलियन डलर 

फिफाले यो पुरस्कार रकम सिधै खेलाडीलाई नभई सम्बन्धित देशको फुटबल संघ (ANFA जस्तै अर्जेन्टिनाको AFA र स्पेनको RFEF) लाई भुक्तानी गर्नेछ । फुटबल संघहरूले आफ्ना खेलाडी र प्रशिक्षकहरूलाई सम्झौताअनुसार कुल रकमको २० देखि ३० प्रतिशत बोनसका रूपमा बाँड्ने गर्छन् र बाँकी रकम फुटबलको जग (Grassroots) विकासमा लगानी गरिन्छ ।

 सम्पादकीय नोट: हेड-टु-हेड रेकर्डमा ६–६ को बराबरीमा रहेका यी दुई महारथीमध्ये जसले सोमबार बिहान विश्वकप जित्नेछ, उसले इतिहास मात्र रच्ने छैन, फुटबल इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो वित्तीय पुरस्कार समेत आफ्नो देश लैजानेछ ।