चाडपर्वको बजार लक्षित गरी हङकङ हुँदै सुन तस्करी: बुढानीलकण्ठमा प्रहरीको छापा, ५४ करोड बढीको सुनसहित चिनियाँ टोली फन्दामा

ई संचार पाटी
काठमाडौँ, २३ असोज । काठमाडौँ उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयले उपत्यकामा भइरहेको संगठित वित्तीय अपराधविरुद्ध अहिलेसम्मकै ठुलो र अप्रत्याशित सफलता हात पारेको छ। 'अपरेसन ब्राभो गोल्फ' नाम दिइएको एक विशेष अपरेसनका क्रममा प्रहरीले बुढानीलकण्ठ क्षेत्रमा छापा मार्दा ४ किलो सुन बरामद हुने अनुमान गरिएकोमा तथ्य कोट्याउँदै जाँदा २१ किलो ७५०.६८ ग्राम (साढे २१ किलो बढी) अवैध सुन र त्यसलाई गाल्ने आधुनिक अवैध कारखाना नै फेला परेको छ।

बरामद गरिएको सुनको हालको बजार मूल्य ५४ करोड ६० लाख ७ हजार ३२० रुपैयाँ हुन आउँछ। घटनामा संलग्न तीन जना चिनियाँ नागरिकलाई कार र सुन गाल्ने उपकरणसहित नियन्त्रणमा लिइएको छ।

अपरेसन 'ब्राभो गोल्फ': धकेलाधकेलबीच घरभित्र प्रवेश

काठमाडौँ उपत्यकाका तीन जिल्लामा हुने जघन्य अपराधको अनुसन्धान गर्ने जिम्मा पाएको उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयलाई बुढानीलकण्ठ क्षेत्रमा चिनियाँ नागरिकले अवैध कारखाना नै चलाएर सुनको तस्करी गरिरहेको सूचना प्राप्त भएको थियो। कार्यालयको ४ नम्बर पिलरले सूचना भेरिफाइ र रेकी गरेपछि बिहीबार बेलुका ५ बजेतिर बुढानीलकण्ठ नगरपालिका–२ माथिल्लो भंगालस्थित साढे दुई तले घर घेराउ (कर्डन) गर्‍यो।

घरको ढोका खोल्ने क्रममा चिनियाँ नागरिक र प्रहरीबीच सामान्य धकेलाधकेल समेत भएको थियो। घरभित्र प्रवेश गरेपछि प्रहरीले सुनका टुक्रा, बिस्कुट आकारका ढिक्का, लेसिलो अवस्थाको सुन र लेसिलो धातुका टुक्रा गरी भारी परिमाणमा सुन बरामद गर्‍यो। अपराध अनुसन्धान कार्यालयका एसएसपी सन्तोष खड्काले भन्नुभयो, "हामीलाई ४ किलो सुनको मात्रै सूचना आएको थियो। तर छापा मार्दा ठुलो परिमाणमा सुन र कारखाना नै भेटियो।"

मासिक ३ लाख ३० हजार भाडाको घरमा 'कारखाना'

अनुसन्धानबाट तस्करहरूले सुन गाल्न र विभिन्न आकारमा ढाल्नका लागि ठुलो कम्पाउन्ड भएको सिंगो घर नै भाडामा लिएको खुलेको छ। चिनियाँ नागरिक 'मिस्टर छु क्यान'ले हाल अमेरिका बस्ने बिष्ट थरका व्यक्तिको घर मासिक ३ लाख ३० हजार रुपैयाँ भाडामा लिएका थिए। उनले गत साउन ८ गते नै सम्झौता गरेर ४ महिनाको एडभान्स भाडाबापत १३ लाख २० हजार रुपैयाँ बुझाएका थिए।

अध्यागमनको रेकर्ड अनुसार छु क्यान गत साउन ३० मा चीन फर्किएका थिए। उनले सो घरको चाबी चीन पुगेर 'मिस्टर जेन जिया ली'लाई बुझाएका थिए र सोही चाबी लिएर यो टोली नेपाल आई कारखाना चलाएको खुलेको छ।

पक्राउ पर्ने चिनियाँहरू र तस्करीको 'डिजिटल' शैली

प्रहरीले घटनास्थलबाट चीनको जियाङ्सु ग्वाङडोङका तीन नागरिकलाई पक्राउ गरेको छ:
१. हान फिई (२७ वर्ष) – चीनबाट चाबी बोकेर ११ असोजमा नेपाल आएका मुख्य व्यक्ति।
२. चोउ लङसिन (४७ वर्ष)
३. वाङ जियान्जेन (३७ वर्ष)

प्रारम्भिक अनुसन्धान अनुसार नेपालमा सुन भित्र्याउँदा लेसिलो (लिक्विड/पेस्ट) बनाएर प्लास्टिकले र्‍याप गरी ल्याउने गरिएको थियो। उक्त लेसिलो सुनलाई ड्रायर मेसिनमा राखेर सुकाउने र मेल्टिङ मेसिनमा पगालेर बिस्कुट आकार बनाई बजारमा सप्लाई गर्ने गरिएको थियो।

कारबाटै सप्लाइ गर्दागर्दै बरामद, ग्वान्जाओबाट हुन्थ्यो निर्देशन

पक्राउ परेका हान फिई गत ११ असोजमा काठमाडौँ ओर्लने बित्तिकै दैनिक ८ हजार रुपैयाँ तिर्ने गरी २५ असोजसम्मका लागि एउटा कार भाडामा लिएका थिए। बिहीबार प्रहरीले छापा मार्दा उक्त कारको चालक सिटनजिकैको बक्सबाट कागजमा र्‍याप गरिएको अवस्थामा १/१ किलोका दुई वटा सुनका बिस्कुट बरामद भएका थिए। यसले तयार पारिएको सुन बजारमा सप्लाई गर्न लैजाने अन्तिम तयारी भइरहेको पुष्टि गर्छ।

हिरासतमा रहेका चिनियाँहरूका अनुसार यो सबै धन्दा चीनको ग्वान्जाओमा रहेका 'मिस्टर जेन जिया ली'को निर्देशनमा भइरहेको थियो। नेपालमा सुन तयार पारिसकेपछि काठमाडौँको कुन ठाउँमा कसलाई बुझाउने भन्ने निर्देशन ग्वान्जाओबाट चिनियाँ सामाजिक सञ्जाल 'वी-च्याट' (WeChat) मार्फत आउने गरेको एसएसपी खड्काले बताउनुभयो।

हवाई रुट र चाडपर्वको बजार लक्षित

प्रहरीले यो सुन हङकङ हुँदै हवाई रुटबाट काठमाडौँ भित्र्याइएको बलियो आशंका गरेको छ। पक्राउ परेका चिनियाँहरू नेपाल आएपछि पनि ३-४ पटक त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल आउने-जाने गरेको पाइएको छ। लेसिलो रूपमा ल्याउँदा विमानस्थलको चेकिङमा लुकाउन सहज हुने भएकाले उनीहरूले हवाई मार्ग प्रयोग गरेको हुनसक्ने अनुमान छ।

नेपालमा दसैँ, तिहारजस्ता चाडपर्वमा सुनको खपत र माग उच्च हुने भएकाले सोही बजारलाई लक्षित गरी यो अवैध धन्दा चलाइएको प्रहरीको निष्कर्ष छ। हाल प्रहरीले दोभाषे (ट्रान्सलेटर) को सहयोगमा पक्राउ परेकाहरूसँग थप सोधपुछ गरिरहेको छ र यो सुनको मुख्य ग्राहक (नेपाली एजेन्ट) को थियो भन्नेबारे अनुसन्धान केन्द्रित गरेको छ।