राजनीतिक भागबन्डालाई विश्राम: खुला प्रतिस्पर्धाबाट छानिएका ७ उपकुलपतिले लिए शपथ

काठमाडौँ । देशका विभिन्न सात वटा सार्वजनिक विश्वविद्यालयका नवनियुक्त उपकुलपतिहरूले पद तथा गोपनीयताको शपथ लिएका छन्। विश्वविद्यालयका कुलपति समेत रहेका प्रधानमन्त्री वालेन्द्र (बालेन) शाहले सिफारिस समितिको सिफारिसका आधारमा शुक्रबार दिउँसो उनीहरूलाई उपकुलपति पदमा नियुक्त गरेका थिए। नियुक्ति लगत्तै शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्रालयमा आयोजित एक विशेष कार्यक्रमका बीच शिक्षामन्त्री सस्मित पोखरेलले नवनियुक्त उपकुलपतिहरूलाई पद तथा गोपनीयताको शपथ गराएका हुन्। [1, 2, 3]

कुन विश्वविद्यालयमा को नियुक्त ?

एकीकृत खुला प्रतिस्पर्धा र योग्यताका आधारमा नियुक्त भएका उपकुलपतिहरूको पूर्ण विवरण यस प्रकार छ:

• त्रिभुवन विश्वविद्यालय (त्रिवि): प्रा. डा. भोला थापा (उनी यसअघि काठमाडौँ विश्वविद्यालयको उपकुलपति थिए)
• सुदूरपश्चिम विश्वविद्यालय: किसन दत्त भट्ट
• मध्यपश्चिम विश्वविद्यालय: राजन सुवाल
• कृषि तथा वन विश्वविद्यालय: ऋषिराम कट्टेल
• पोखरा विश्वविद्यालय: देवेन्द्र अधिकारी 
• पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालय: सुजन बाबु मरहट्टा
• राजर्षि जनक विश्वविद्यालय: श्यामनारायण लाभ 

• पहिलो पटक 'एकीकृत कार्यविधि' बाट छनोट

  मन्त्रालयका अनुसार यस पटक राजनीतिक भागबन्डाको पुरानो परिपाटीलाई तोड्दै खुला प्रतिस्पर्धा र योग्यताका आधारमा उपकुलपतिहरू चयन गरिएको हो। सरकारले गत वैशाख २४ गते रिक्त उपकुलपति पदका लागि सार्वजनिक दरखास्त आह्वान गरेको थियो। 

  शिक्षामन्त्री एवं विश्वविद्यालयका सहकुलपति सस्मित पोखरेलको अध्यक्षतामा गठित उच्चस्तरीय सिफारिस समितिले विज्ञहरूको उपसमिति बनाएर उम्मेदवारहरूको व्यावसायिक कार्ययोजना र अन्तर्वार्ताको मूल्याङ्कन गरेको थियो। 'विभिन्न विश्वविद्यालयको उपकुलपति छनोट तथा सिफारिससम्बन्धी एकीकृत कार्यविधि, २०८३' बमोजिम सर्टलिस्टमा परेका तीन/तीन जना योग्य उम्मेदवारमध्येबाट उत्कृष्ट अङ्क ल्याउने एक/एक जनालाई प्रधानमन्त्री शाहले नियुक्त गरेका हुन्।

  नवियुक्त नेतृत्वको प्रतिबद्धता

  शपथ ग्रहण कार्यक्रममा बोल्दै नवनियुक्त उपकुलपतिहरूले विश्वविद्यालयहरूमा दलीय राजनीतिक हस्तक्षेप अन्त्य गर्ने र शैक्षिक गुणस्तर अभिवृद्धि, सुशासन, वैज्ञानिक अनुसन्धान तथा परीक्षा प्रणाली सुधारलाई आफ्नो मुख्य प्राथमिकता बनाउने सामूहिक प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्। शिक्षामन्त्री पोखरेलले नयाँ नेतृत्वले विश्वविद्यालयको खस्किँदो साख फर्काउन र विद्यार्थीहरूको विदेशिने क्रम रोक्न नवप्रवर्तनकारी शैक्षिक क्यालेन्डर लागू गर्नेमा विश्वास व्यक्त गरे। 

• नवनियुक्त उपकुलपतिहरूलाई पद तथा गोपनीयताको शपथ गराएपछि निर्देशन दिँदै शिक्षामन्त्री सस्मित पोखरेलले भन्नुभयो:

  "सबै जनाले इतिहास बनाउने गरी आफ्नो कार्यकालमा काम गर्नुहोस्। विश्वविद्यालयहरूलाई दलीय राजनीतिको अखडा हुन नदिई निष्पक्ष, स्वतन्त्र, व्यावसायिक र पारदर्शी ढङ्गले सञ्चालन गर्न आवश्यक छ। उच्च शिक्षाको गुणस्तर अभिवृद्धि र संस्थागत सुधारका लागि सरकार र मन्त्रालयबाट तपाईंहरूलाई पूर्ण सहयोग रहनेछ।"

  नवनियुक्त उपकुलपतिहरूको तर्फबाट सामूहिक प्रतिबद्धता:

  शपथ ग्रहणपछि नवनियुक्त उपकुलपतिहरूका तर्फबाट प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दै उपकुलपतिहरूले भन्नुभयो:

  "हामीलाई राजनीतिक भागबन्डाबाट नभई खुला प्रतिस्पर्धा र योग्यताका आधारमा यो जिम्मेवारी सुम्पिएको छ। हामी विश्वविद्यालयको साख र गरिमालाई फर्काउन, शैक्षिक क्यालेन्डरलाई पूर्ण रूपमा लागू गर्न र विद्यार्थीहरूको विदेशिने क्रम रोक्न निर्भीकता र इमानदारिताका साथ काम गर्नेछौँ।"