अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचन: डेमोक्रेटिक पार्टीको शानदार प्रदर्शन, कङ्ग्रेसका दुवै सदनमा नियन्त्रणको सम्भावना बलियो

वाशिंगटन — संयुक्त राज्य अमेरिकामा सम्पन्न मध्यावधि निर्वाचनमा विपक्षी डेमोक्रेटिक पार्टीले सत्तासिन रिपब्लिकन पार्टीविरुद्ध शानदार प्रदर्शन गरेको छ। पूर्वराष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालको जनमतसङ्ग्रहका रूपमा हेरिएको यस ऐतिहासिक निर्वाचनमा डेमोक्रेटहरूले अमेरिकी कङ्ग्रेसका दुवै सदन—प्रतिनिधिसभा र सिनेटमा आफ्नो नियन्त्रण कायम गर्ने सम्भावनालाई अत्यन्त बलियो बनाएका छन्।

नतिजाहरू आफ्ना लागि प्रतिकूल आउन थालेपछि राष्ट्रपति ट्रम्पले चुनावको नतिजा स्वीकार गर्ने घोषणा गरिसक्नुभएको छ। निर्वाचनअघि नै करिब पाँच करोड ९० लाखभन्दा बढी मतदाताले प्रारम्भिक मतदान गरिसकेको यस चुनावमा उच्च मूल्यवृद्धि, जीवनयापनको बढ्दो लागत र सरकारी भ्रष्टाचार मुख्य चुनावी मुद्दा बनेका थिए। एसोसिएटेड प्रेसको सर्वेक्षणअनुसार करिब तीन चौथाइ अमेरिकी मतदाता देशको वर्तमान अवस्था र अर्थतन्त्रप्रति चरम असन्तुष्ट देखिएका छन् भने १० मध्ये आठ मतदाताले महँगीका कारण आर्थिक कठिनाइ भोग्नुपरेको र १० मध्ये छ मतदाताले ट्रम्पले देशको हितभन्दा व्यक्तिगत स्वार्थलाई बढावा दिएको प्रतिक्रिया दिएका छन्।

प्रमुख राज्यहरूमा डेमोक्रेटिक पार्टीको ऐतिहासिक सफलता

यसपटकको चुनावमा डेमोक्रेटहरूले रिपब्लिकनको गढ मानिएका राज्यहरूमा समेत ऐतिहासिक सफलता हात पारेका छन्। दक्षिण क्यारोलिनामा एनी एन्ड्र्युजले रिपब्लिकन उम्मेदवार डार्लिन ग्राहमलाई पराजित गर्दै नयाँ इतिहास रचेकी छन्। उनी उक्त राज्यबाट सिनेटमा निर्वाचित हुने पहिलो महिला र दुई दशकभन्दा बढी समयपछि सिनेट जित्ने पहिलो डेमोक्रेट बनेकी छन्।

त्यसैगरी, मेन राज्यमा भएको सिनेटको महत्त्वपूर्ण प्रतिस्पर्धामा डेमोक्रेटिक उम्मेदवार ट्रोय ज्याक्सनले अनुभवी रिपब्लिकन सिनेटर सुजन कलिन्सलाई पराजित गरेपछि कलिन्सले फोन गरेर आफ्नो हार स्वीकार गरिसकेकी छन्। यस जितसँगै सिनेटमा डेमोक्रेटको सिट संख्या ५३ पुगेको छ भने अलास्का, मिशिगन र मिनेसोटामा पनि डेमोक्रेटहरूको पकड मजबुत देखिएको छ। मिनेसोटाको सिनेट दौडमा डेमोक्रेटिक उपगभर्नर पेगी फ्ल्यानेगन विजयी भएकी छन्।

विशेष गरी रिपब्लिकनहरूले आफ्ना लागि अनुकूल बनाउन प्रयास गरेका टेक्सासका पाँचै वटा निर्वाचन क्षेत्रहरू गुमाउने स्थिति सिर्जना भएको छ। जहाँ ‘टीएक्स-९’ (TX-9) जस्तो ट्रम्पले २० अंकले जितेको क्षेत्रमा पनि डेमोक्रेटिक उम्मेदवारहरू दोहोरो अंकले अगाडि रहेका छन्। राजनीतिक विश्लेषक तथा रणनीतिकारहरूका अनुसार ‘विजेताले सबै पाउने’ इलेक्टोरल कलेजको गणितमा टेक्सास नजिती रिपब्लिकनहरूले राष्ट्रपतीय चुनाव जित्न नसक्ने भएकाले सन् २०२८ को चुनावका लागि टेक्सास नै रिपब्लिकनको सबैभन्दा प्रमुख ‘ब्याटलग्राउन्ड’ बन्ने निश्चित भएको छ।

गभर्नरको चुनाव र आगामी राजनीतिक परिदृश्य

देशका ३६ राज्यमा भएको गभर्नरको चुनावमा पेन्सिलभेनिया, इलिनोइस, मेरिल्यान्ड, म्यासाचुसेट्स र न्युयोर्कमा डेमोक्रेटिक गभर्नरहरू पुनः निर्वाचित भएका छन् भने जर्जियामा केइशा ल्यान्स बटम्स विजयी भएमा उनी अमेरिकाको पहिलो अश्वेत महिला गभर्नर बन्नेछिन्।

सिनेटमा स्पष्ट बहुमतका लागि खुद चार सिट र प्रतिनिधिसभामा तीन सिटको आवश्यकता परेको अवस्थामा डेमोक्रेटहरूले सोभन्दा बढी मतान्तरले अग्रता कायम गरिरहेका छन्। कङ्ग्रेसको यो नतिजाले ट्रम्पको बाँकी कार्यकालको राजनीतिक दिशा निर्धारण गर्नेछ। कङ्ग्रेसमा डेमोक्रेटको नियन्त्रण कायम भएमा उनीहरूले जीवनयापनको लागत घटाउने र ट्रम्प प्रशासनका निर्णयहरूमाथि कडा निगरानी राख्ने पहिलो १०० दिनको कार्ययोजना तयार पारिसकेका छन्।

प्रतिनिधिसभाका डेमोक्रेटिक नेता हाकिम जेफ्रीज सभामुख निर्वाचित भएमा उनी अमेरिकी इतिहासमा उक्त उच्च पदमा पुग्ने पहिलो अश्वेत व्यक्ति बन्नेछन्। कङ्ग्रेसमा पकड जमाएपछि डेमोक्रेटहरूले ट्रम्प प्रशासनका मन्त्रीहरू, रक्षामन्त्री पीट हेगसेथ र पूर्वसल्लाहकार एलन मस्कमाथि विभिन्न विषयमा छानबिन तथा महाभियोग प्रक्रिया अघि बढाउन सक्ने अनुमान गरिएको छ। यस चुनावी परिणामले आगामी राष्ट्रपतीय चुनावमा उपराष्ट्रपति जे.डी. भान्सलगायत ट्रम्प निकट रिपब्लिकन नेताहरूको भावी राजनीतिक यात्रामा ठूलो चुनौती खडा गरिदिएको छ।