मृत्युलाई जितेर फर्किए दुई मजदुर: सैनिक अस्पतालमा उपचार जारी, त्रिशूली ३ 'ए' को टनेलमा खोजी कार्य 'युद्धस्तर' मा

काठमाडौँ/नुवाकोट, भदौ १९-नेपाल-चीन सीमा क्षेत्रमा आएको विनाशकारी 'हिमाली सुनामी' पछि नुवाकोटस्थित ६० मेगावाट क्षमताको त्रिशूली ३ 'ए' जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङ (केबल डक्ट टनेल) मा फसेका नागरिकहरूको उद्धार कार्यमा एउटा ठूलो र चामत्कारिक सफलता मिलेको छ। बाढी र लेदोले सुरुङको मुख पूर्ण रूपमा थुनेको नवौँ दिनमा दुई जना नेपाली मजदुरलाई जीवितै उद्धार गर्न सुरक्षा निकाय सफल भएको हो।

नेपाली सेनाको नेतृत्वमा खटिएको चिनियाँ प्राविधिक र सुरक्षाकर्मीसहितको संयुक्त उद्धार टोलीले बुधबार राति करिब ९ बजे सुरुङभित्र फसेका २ जनालाई सकुशल बाहिर निकालेको प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय र सैनिक मुख्यालयले पुष्टि गरेको छ।

नवौँ दिनमा कसरी सम्भव भयो जीवितै उद्धार?

साउन २२ गते राति आएको लेदोसहितको भयानक बाढीले १७० मिटर लामो केबल डक्ट सुरुङको मुख्य प्रवेशद्वारमा ४० मिटर लामो र २० मिटर अग्लो ढुङ्गा, माटो र फलामको विशाल थुप्रो (डेब्रिस) थुपारेको थाहा पाइएको थियो। सुरुङभित्र मेसिन पठाउन बाटो छेकेर बसेका ७ वटा भीमकाय चट्टान (बोल्डर) हरूलाई नेपाली सेनाले नियन्त्रित विस्फोट (ब्लास्टिङ) मार्फत फुटाएपछि सुरुङको मुख करिब ३ फिट खुलेको थियो।

मुख खुलेलगत्तै उद्धार टोलीले क्राउन क्षेत्र पहिचान गरी भित्र निरन्तर अक्सिजन र हावा पम्प गर्ने मेसिन (कम्प्रेसर) चलाएको थियो। अक्सिजन पम्प गरिएकै कारण सुरुङको भित्री र केही सुरक्षित पकेट क्षेत्रमा ओत लागेर बसेका ती दुई मजदुरले ९ दिनसम्म सास फेर्न सफल भएका हुन्। उनीहरूले सुरुङभित्र चुहिएको पानी खाएर ज्यान जोगाएको प्रारम्भिक विवरण आएको छ।

थर्मल ड्रोनले दियो संकेत, सेनाभित्र पस्दा भेटिए जीवितै

उद्धार टोलीले सुरुङभित्र अक्सिजन पम्प गरेसँगै अत्याधुनिक थर्मल ड्रोन र विशेष क्यामेरा भित्री भागमा पठाएको थियो। ड्रोनको थर्मल स्क्यानिङले भित्र मानिस जीवितै रहेको (Human Heat) सङ्केत गरेपछि सेनाको विशेष इन्जिनियरिङ टोली अक्सिजन सिलिन्डर बोकेर सुरुङभित्र १५ देखि २० मिटर अघि बढेको थियो।

भित्र अघि बढ्ने क्रममा हिलो र लेदोभन्दा केही माथिल्लो सुख्खा भागमा दुई जना मजदुर अर्धचेत र अत्यन्तै कमजोर अवस्थामा फेला परेका थिए। उद्धार गरिएका मजदुरहरूको नाम र विस्तृत विवरण सुरक्षा निकायले गोप्य राखेको भए पनि उनीहरू दुवै जना जलविद्युत् आयोजनाका प्राविधिक मजदुर भएको खुलाइएको छ। उनीहरूलाई तत्कालै हेलिकप्टरमार्फत काठमाडौँ ल्याई सैनिक अस्पताल ( can_provide_advanced_medical_care ) मा भर्ना गरिएको छ र हाल उनीहरूको अवस्था खतरामुक्त रहेको चिकित्सकहरूले बताएका छन्।

६०० बढी अझै सुरुङभित्रै, खोजी कार्य झन् तीव्र

दुई जना मजदुर ९ दिनपछि पनि जीवितै भेटिएपछि सुरुङ बाहिर कुरेर बसेका अन्य मजदुरका परिवार र उद्धार टोलीमा नयाँ उत्साह र ऊर्जा थपिएको छ। त्रिशूली र भोटेकोशी कोरिडोरका विभिन्न हाइड्रोपावर साइटहरूमा रहेका लेदो र हिलोले भरिएका सुरुङ नेटवर्कभित्र अझै पनि ६०० भन्दा बढी मजदुर र इन्जिनियरहरू फसेको आशङ्का छ।

यसअघि समय घर्किँदै जाँदा यो अभियान 'शव प्राप्ति' तर्फ मोडिन थालेको आशंका गरिए पनि यो चामत्कारिक सफलताले सुरुङभित्रका अन्य भागमा पनि मानिसहरू जीवितै हुन सक्ने बलियो सम्भावना देखाएको छ। बाँकी सुरुङ मार्गलाई पूर्ण रूपमा सफा गरेर मुख्य पावरहाउससम्म पुग्नका लागि ९३ जनाको संयुक्त टोलीले ५ वटा ठूला एक्स्क्याभेटर र हेभी ब्रेकर मेसिन प्रयोग गरेर कामको गति दोब्बर पारेको छ। संसद्‌मा समेत रास्वपा र अन्य दलका सांसदहरूले उठाएको प्रविधिको प्रश्नबीच यो उद्धारले सरकार र सुरक्षा निकायको मनोबल उच्च बनाएको छ।