त्रिशूलीले बगाएर ल्याएका शवको सम्मानजनक व्यवस्थापन: यसरी राखिँदैछ भविष्यका लागि डीएनए प्रोफाईल

चितवन, १४ भदौ । भोटेकोशी र त्रिशूली नदी कोरिडोरको महाविपद्‌पछि नदीले बगाएर चितवनका विभिन्न क्षेत्र र सीमावर्ती नारायणी नदी किनारमा ल्याएका बेवारिसे शवहरूको व्यवस्थापन कार्य सुरु गरिएको छ। देशभरका अस्पतालहरूमा शव भण्डारणको चरम सङ्कट उत्पन्न भई शवहरू सड्न थालेपछि स्थानीय प्रशासनले कानुनी प्रक्रिया पूरा गरी शव व्यवस्थापन प्रक्रिया अघि बढाएको हो।

चीनको ६ सदस्यीय सुरुङ विज्ञ टोली अपर त्रिशुली–१ को सम्पर्कमा: सुरुङभित्र थुनिएकाहरूको उद्धारका लागि विशेष प्रविधिसहित परिचालन

काठमाडौँ, १३ भदौ । भोटेकोशी र त्रिशूली नदी कोरिडोरमा आएको प्रलयकारी बाढी र पहिरोपछि अपर त्रिशूली-१ जलविद्युत आयोजनाको सुरुङ (Tunnel) भित्र ठ...

चितवनका विभिन्न घाट र नदी किनारमा फेला परेका तर पहिचान हुन नसकेका शवहरूलाई भविष्यमा पहिचान खुलाउन सकिने गरी डीएनए (DNA) प्रोफाइल सुरक्षित राखेर गाड्न (Burial) थालिएको छ।

शवहरूमा गन्ध आउन थालेपछि महामारी रोक्न आपत्कालीन कदम

बाढीको पानी र हिलोमा लामो समय रहेका कारण सङ्कलन गरिएका शवहरू द्रुत गतिमा सड्न थालेका थिए। भरतपुर अस्पताल र आसपासका शव गृहहरू पहिल्यै भरिभराउ भइसकेको अवस्थामा, शवहरूबाट दुर्गन्ध फैलिन थालेपछि स्थानीय क्षेत्रमा महामारी फैलिने उच्च जोखिम थियो। स्वास्थ्य मन्त्रालय र जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिको समन्वयमा दुर्गन्ध रोक्न ब्लीचिङ पाउडर र आवश्यक केमिकल छर्कँदै शव व्यवस्थापनलाई तीव्रता दिइएको छ।

हालसम्म रसुवा-भोटेकोशी बाढीका कारण ६ सय २६ जनाको शव फेला परिसकेको र २४ सयभन्दा बढी नागरिक अझै बेपत्ता रहेको अवस्थामा, बगेर तल आएका यी शवहरू सोही क्षेत्रका नागरिक वा विदेशी पर्यटक हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ।

डीएनए सुरक्षित राख्ने र गाड्ने प्रक्रिया यस्तो छ:

फरेन्सिक जाँच र तस्बिर सङ्कलन: शव गाड्नुअघि फरेन्सिक विज्ञहरूको टोलीले मृतकको उचाइ, लिंग, अनुमानित उमेर, शरीरमा रहेका विशेष चिह्न, लगाएको कपडा र गहनाको विस्तृत विवरण (Anatomical Profile) तयार पार्छ। साथै, पहिचानका लागि शवको डिजिटल तस्बिर र भिडियो रेकर्ड राखिन्छ।
डीएनए (DNA) को लागि हड्डी र दाँत सुरक्षित: भविष्यमा परिवारका सदस्यहरूले हकदाबी गर्न आएमा आमाबाबु वा सन्तानसँग म्याच गराउनका लागि प्रत्येक शवबाट दाँत (Tooth) वा तिघ्राको बलियो हड्डी (Femur Bone) को एउटा अंश निकालिन्छ। यो स्याम्पललाई विशेष कोड नम्बर दिएर राष्ट्रिय विधि विज्ञान प्रयोगशालामा सुरक्षित राखिन्छ।
नम्बरिङ गरेर सुरक्षित रूपमा गाड्ने: प्रत्येक शवलाई छुट्टाछुट्टै प्लास्टिकको बडी ब्याग (Body Bag) मा राखेर निश्चित गहिराइको खाडलमा गाडिन्छ। कुन खाडलमा कुन कोड नम्बरको शव गाडिएको हो भन्ने कुराको डिजिटल नक्साङ्कन (Mapping) र अभिलेख जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा सुरक्षित राखिन्छ।

आफन्तजनका लागि आशको त्यान्द्रो

स्थानीय प्रशासनका अनुसार यसरी डीएनए र विस्तृत विवरण सुरक्षित राख्दा भविष्यमा आफ्ना बेपत्ता परिवारका सदस्य खोज्दै आउने आफन्तहरूले डीएनए परीक्षणमार्फत आफ्ना मान्छे पहिचान गर्न र कानुनी प्रक्रिया पूरा गरी अस्थिपञ्जर लैजान सक्नेछन्।

चितवनका प्रमुख जिल्ला अधिकारीले विपद्को यस्तो कठिन समयमा मानवीय संवेदनशीलतालाई ध्यानमा राख्दै धार्मिक र कानुनी विधिअनुसार नै शवहरूको सम्मानजनक व्यवस्थापन भइरहेको जानकारी दिनुभएको छ।